کانون شاعران و نویسندگان جوان

دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران

هایکو

 

گل برگ فرو ريخته آيا

به شاخه اش بازتواند پريد؟

نه ، پروانه بود آن.  "موري تاكه"

 هایکو / Haiku کوتاه ترین و موجزترین شعر غنایی در ادبیات ژاپن است که توسط سهراب

 سپهری به ادبیات فارسی نیز راه یافت . این گونه ی شعری در  قالب کلاسیک  آن از  هفده هجا

 تشکیل می شود و در حقيقت داراي سه شرط است: 1- بايد سه مصراع باشد. 2- هر كدام از

مصراع ها استقلال معنايي داشته باشند. 3- هايكو بايد گذر زمان را نشان بدهد.

بركه كهن / غوكي ناگهان مي پرد / صداي آب (باشو)

هايكو  برخورد آنی شاعر را با شیئی یا منظره ای طبیعی و حتی پیش پاافتاده منعکس می کند ؛

 شاعر با دیدن شیء یا صحنه ای خاص دفعتاً به تجربه ای شهودی دست می یابد و به ادراکی

عمیق از هستی و جان آن شیء یا صحنه می رسد .  هایکو رابطه ی تنگاتنگی با آئین ذِن در ف

رهنگ خاور دور و ژاپن دارد و ذِن نوعی تربیت ذهنی است که به موجب آن انسان به نوعی ا

شراق و ادراک عمیق شهودی نسبت به هستی می رسد که فارغ از معیارهای عقل و منطق عادی

عمل می کند .

سنجاقکی ،

نشسته بر چشم هایش 

تپه های دور دست . ( ایسا ) 


شاعر یگانگی میان سنجاقک و تپه را به تصویر می کشد .

چهره هاي هايكويي:

ماتسو باشو ( 1694-1644) - بنيان گذار هايكو←   بلبل / در بيشه خيزران / پيري اش را آواز مي خواند.

تانيگوچي بوسون (1783-1716) ←بادبادك ها / در همان نقطه از آسمان / انگار ديروز بود!

كوبايشي ايسا ( 1827-1763) ← ما در اين جهان / بربام دوزخ قدم بر مي داريم / خيره به گل ها .

ماسا و كاشيكي (1902-1867) ← تنهايي / بعد از تمام شدن جشن / عبور يك شهاب

چي يو جو (1775-1701)- بزرگ ترين زن هايكو سرا ← 

نيلوفر صحرايي / دلو چاه مرا اسير كرده / براي آب به خانه همسايه مي روم.

 

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و سوم شهریور 1389ساعت 15:5  توسط شمیم   |